Welkom op de website van MEE   Click to listen highlighted text! Welkom op de website van MEE

Cliëntondersteuning in curatieve zorg

Specifieke groepen mensen in Nederland hebben behoefte aan cliëntondersteuning in huisartsen- en ziekenhuiszorg. Het Ministerie van VWS (Directie Patiënt en Zorgordening) heeft het Nivel gevraagd in kaart te brengen hoe het gesteld is met de cliëntondersteuning in de curatieve org in Nederland, of er zogenaamde best practices zijn en of er voorbeelden zijn van effectieve cliëntondersteuning in het buitenland die mogelijk ook in de Nederlandse context gebruikt zouden kunnen worden.

Het gaat om mensen met lage gezondheidsvaardigheden zoals laaggeletterden, mensen die de informatie van de arts niet goed kunnen begrijpen, migranten die de Nederlandse taal niet spreken en mensen met een complexe zorgvraag. Vorig jaar zijn er Kamervragen over dit onderwerp gesteld.

Positief effect
Uit internationale literatuur blijkt dat cliëntondersteuning zorgt voor betere gezondheidsuitkomsten en een hogere tevredenheid met zorg. Ook lijkt het bij te dragen aan een efficiënter en daardoor meer kosteneffectief zorggebruik. Kwetsbare of moeilijk bereikbare groepen, zoals mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden of mensen met een migratieachtergrond, hebben het meest profijt van de ondersteuning. Bovendien laten studies zien dat kwetsbare cliënten zich meer betrokken voelen bij de eigen zorg wanneer zij in contact komen met een cliëntondersteuner, en dat hun kennis en therapietrouw verbetert.

Onduidelijkheid over verantwoordelijkheid
Uit het Nivel-onderzoek blijkt dat onafhankelijke cliëntondersteuning op het gebied van curatieve zorg niet structureel of automatisch aangeboden wordt vanuit gemeenten. Dit komt door onduidelijkheid over wiens verantwoordelijkheid dit is; gemeenten vanuit de Wmo, die op hun beurt denken dat de verantwoordelijkheid ligt bij zorgaanbieders. Patiënten en cliënten, ook niet de kwetsbare groepen, worden daardoor niet op de mogelijkheid gewezen. Vanuit de gemeenten wordt weliswaar thuis gesproken met mensen over ondersteuning, maar dat gaat meer over huishoudelijke hulp en over het leven in het algemeen.

Samenwerking
Uit de best practices blijkt dat gemeenten intensieve samenwerking met de eerstelijnszorg als belangrijk element bestempelen. Omdat juist voor kwetsbare groepen de stap naar de gemeente te groot kan zijn, benadrukten de gemeenten dat de toegang tot de cliëntondersteuning dicht bij de mensen georganiseerd moet worden, bijvoorbeeld in de wijk (met laagdrempelige servicepunten) of via de huisarts.

Bronnen: Nivel, Zorgvisie

Contact

Click to listen highlighted text!